Furmint
Jest to najważniejszy biały szczep Węgier. Szczególnie dla dwóch regionów: Somlo (najmniejszego regionu winiarskiego Węgier), i oczywiście dla sławnego Tokaju, gdzie znajduje się ok. 70% wszystkich jego upraw i gdzie wykorzystywany jest do produkcji win zarówno wytrawnych, jak i słodkich. Jest głównym składnikiem wielkich i legendarnych win aszú. Rzadko spotykany poza Węgrami, uprawiany jest również na mniejszą skalę w Austrii (gdzie znany jest po nazwą Mosel), w Słowenii (pod nazwą Sipon), na Słowacji, we Włoszech w dolinie Aosty, oraz w Niemczech.
Szczep pochodzi prawdopodobnie z samego Tokaju lub okolic Siedmiogrodu. W każdym razie na pewno z kotliny karpackiej. Natomiast nazwa „furmint”, odnotowana po raz pierwszy w 1623 roku, została zapożyczona przez pierwotnych winiarzy z łacińskiego „frumentum” co oznacza „pszenica” i nawiązuje do jasnobrązowo-złotego koloru wina.
Furmint posiada prawie wszystkie najlepsze cechy jakie może posiadać odmiana winogron. Jest odporny na choroby i mroźne zimy (które w Tokaju bywają ostrzejsze niż na południu Polski), jak również na upalne, suche letnie okresy. Krzewy odznaczają się dużą żywotnością, bujnie rosną i długo zachowują zdolność owocowania. Grona o cienkiej skórce łatwo poddają się działaniu botrytis cinerea, czyli szlachetnej pleśni, tak ważnej dla powstania sławnych, wysuszonych gron aszú, o niezwykłej koncentracji cukru i aromatów.
Jest to odmiana wcześnie pączkująca ale i bardzo późno dojrzewająca – pod koniec października. Wymaga więc pogodnych i długich jesieni (właśnie takich jak w Tokaju), jak również dobrych, słonecznych stanowisk. Rosnąc na tokajskiej ziemi pochodzenia wulkanicznego - z glinki kaolimkowej, porfiru i warstwy lessu - daje wina świeże, treściwe i o znakomitym potencjale dojrzewania. Charakteryzują się one również dość wysokim poziomem alkoholu (czasem 14%) i wysoką kwasowością. Znacznie wyższa zawartość garbników oraz kwasu winowego, w porównaniu z większością białych odmian europejskich, powoduje, że wina dobrze dojrzewają i znoszą długie leżakowanie w beczce, rozwijając swoją niezrównaną harmonię aromatów. I to, co według mnie najważniejsze i najcudowniejsze w tej odmianie: owoce zachowują wysoką kwasowość po osiągnięciu pełnej dojrzałości i stąd szczep ten może dawać bardzo słodkie wina (np. aszú), zrównoważone jednocześnie tą nieśmiertelną kwasowością!
Wina wytrawne, jakie daje Furmint, charakteryzują się jasnym, żółto-złotym kolorem, z zielonkawym odcieniem, oczywiście znakomitą kwasowością i wybitnymi aromatami przypominającymi dojrzałe jabłka, siano, oraz delikatną pieprzową nutę. Smak brzoskwiń, moreli wzbogacony poprzez starzenie w beczce o akcenty orzecha włoskiego i miodu.
