Chardonnay
Nazwa tej winorośli pochodzi od małego osiedla w okolicach Mâcon, położonego w okolicach głównych terenów jej upraw, jakimi są Szampania i Burgundia. Ponieważ swego czasu Francuzi na etykietach swoich win podawali wyłącznie region, z którego dane wino pochodziło, oraz jego producenta, to odmiana ta była całkowicie nieznana. Sytuacja zmieniła się diametralnie w drugiej połowie XX wieku, kiedy to na butelkach zaczęto umieszczać również nazwę szczepu, a chardonnay jak chmura pyłu rozprzestrzeniło się na całym świecie. Dzisiaj, patrząc na 42 kraje posiadające jakiekolwiek praktyki winiarskie, chardonnay znajdziemy w 35 z nich.
Szczep ten jest lubiany przez plantatorów i równie chętnie kupowany przez konsumentów. Zawdzięczamy mu nie tylko najszlachetniejsze szampany, ale również najznakomitsze białe burgundy, takie jak Chablis, Meursault czy Pouilly-Fuissé.
Chardonnay posiada tyle zalet, że ciężko powiedzieć, która z nich jest najważniejsza. Jest to najbardziej elastyczna z białych odmian, doskonale przystosowująca się do warunków klimatycznych. Lubi gleby wapienne, ubogie, dobrze osuszone. Dojrzewa wcześnie i daje obfite plony - nawet do 60 hl/ha. Posiada relatywnie wysoki poziom cukru, co bezpośrednio przekłada się na alkohol. Dlatego też nierzadko spotykamy kalifornijskie czy australijskie Chardonnay z zawartością 14, a nawet 15% alkoholu. Winifikacja tego szczepu jest stosunkowo łatwa, a wino można wytwarzać na dziesiątki sposobów: od zerowej do tygodniowej maceracji, od kilkumiesięcznej fermentacji w stalowych kadziach, po fermentacje i dojrzewanie w dębowych beczkach, w których to wino doskonale się starzeje.
Do największych jego wad należy stosunkowo wczesne kwitnienie, przez co szczep ten może być narażony na wiosenne przymrozki, a te mogą być fatalne w skutkach. W żadnym też razie nie można opóźniać jego zbioru, gdyż w dojrzewających gronach szybko spada zawartość kwasów.
Poza pewnymi wyjątkami, jak północne Włochy, czy Chablis i Mâcon, standardem jest Chardonnay z posmakiem dębu. Fermentacja i dojrzewanie w dębowych beczkach bardzo zmienia to wino - staje się ono bogatsze i bardziej złożone. Winiarze z całego świata, próbując naśladować doskonale zrównoważone wina z Burgundii, do tańszych gatunków win dodają czasem wióry dębowe lub płynną esencję dębową. Jeżeli pijąc Chardonnay czujesz smak zwęglonego drewna, dymu, przypraw, wanilii i toffi, to jest to właśnie dębina, a nie owoce chardonnay.
Owoce tej odmiany są małe i złociste. Dają wina lekkie, bogate i harmonijne, a ich smak długo utrzymuje się w ustach. Charakter chardonnay w dużej mierze zależy od warunków jego uprawy i technik winifikacji. Generalnie jego smak i zapach może być tak różny, że można go podzielić na cztery, nazwijmy to, kategorie. Tak więc możemy wyróżnić wina rześkie, owocowe, bogate i złożone oraz, o dziwo, deserowe. Te pierwsze to wina najbardziej wytrawne, o lekko dębowym charakterze, smaku cytrusów, jabłek i minerałów, pochodzące z chłodniejszych klimatów. Jak można przypuszczać, w kategorii win owocowych dominuje zapach owoców, w szczególności tropikalnych, brzoskwiń, jabłek i cytryny. Wina te pochodzą z cieplejszych regionów i są odrobinę słodsze od poprzednich. Kolejna grupa charakteryzuje się zapachem gałki muszkatołowej, masła i wanilii. Wina te są fermentowane i dojrzewane w dębowych beczkach, są też bardzo bogate i mają ciemniejszy kolor. No i wreszcie mamy wina deserowe. Są to najrzadziej spotykane, najsłodsze i najdłużej starzone chardonnay. Myślę jednak, że nikogo specjalnie nie martwi fakt, że cieżko dostać takie wino. Kupując chardonnay spodziewamy się raczej wina wytrawnego, rześkiego, niezbyt kwaśnego, z lekkim smaczkiem beczki. A takie są właśnie wspaniałe, białe Burgundy.
